Hoe 'terug naar de natuur' voortleeft aan een Brandenburgs meertje


Rendering Error in layout Widget/Social: Call to a member function exists() on null. Please enable debug mode for more information.
  • Adminuser
  • Onderwerp Auteur
  • Offline
  • Administrator
  • Administrator
Meer
1 jaar 3 maanden geleden #108 door Adminuser
De DDR had een eigen variant op het ‘terug naar de natuur’ van de hippies. 
Aan een Brandenburgs meertje leeft de FKK-traditie voort.


Eerst de kleren uit, dan de spullen uit de auto. 
Dat is steevast de volgorde als Birgit Gerod (60) aankomt bij de Tonsee. Rok, slip, bh: alles belandt op het met sparrenaalden bezaaide parkeerveldje. 
Een ritueel dat ze elke vrijdag opvoert, van ergens in april tot diep in oktober. Ze kan gewoon niet wachten tot alle omhulsels van haar lijf zijn. “Bloot zijn is zo’n mooi gevoel”, zwijmelt ze.

Haar man Frank (63), landbouwtechnicus, wacht haar bij een houten hekje op. Sinds zijn pensioen woont hij permanent aan dit meertje tussen de sparren. Birgit is nog niet zover. ’s Weekends ligt ze naakt in dit Brandenburgse bos, doordeweeks leidt ze toeristen langs bunkers van de nazi’s in Berlijn. Ze doet dat niet met tegenzin, zeker niet, maar zodra haar werk erop zit, is ze weg. Weg uit de stad, weg uit ‘het textiel’, zoals ze de wereld van de aangeklede mens noemt.

Vanuit hun appartement in Friedrichshain, de wijk in Oost-Berlijn waar ze beiden opgroeiden, is het een rit van drie kwartier. Je zakt eerst de A13 richting Dresden af, slaat dan een provinciale weg in. Een onverhard weggetje - er staan geen borden bij - leidt je ten slotte naar de camping aan het meer. Het is een van de weinige zogeheten FKK-plekken in de wijde omtrek. Hier is naakt de norm.

Geen hippiecultuur te zien
FKK komt van Freikörperkultur (‘vrije lichaamscultuur’), een begrip in Duitsland, zeker in de voormalige DDR. In de Tonsee werd al in de jaren zestig naakt gezwommen. Birgit en Frank zetten die traditie voort, met 150 andere Dauercamper, vaste gasten. Ze hebben een camper, een gazonnetje en een terras met aardbeiplantjes. Honderd vierkante meter vrijheid huren ze, voor 900 euro per jaar. De camping is al net zo overzichtelijk. Naast de stacaravans is er plek voor vijftig wisselende vakantiegangers. De hoofdattractie is het naaktstrandje, dat pak hem beet twintig meter meet.

De hippies en hun Summer of Love gingen aan de meeste jongeren in de DDR ongemerkt voorbij: het regime hield het verderfelijke Westen angstvallig uit het zicht. Spijkerbroeken waren verboden, Oost-Duitse bandjes die de Beatles imiteerden, riskeerden vervolging, net als hun groupies, de ‘Bluesers’, ‘Trampers’ of ‘Blumenkinder’. Later vond deze onderstroom van dromers en maatschappijkritische jongeren beschutting in de kerk, waar dominees blues-diensten hielden; tussen de kerkmuren had de partij geen zeggenschap.

Maar daarbuiten was van een hippiecultuur helemaal niets te merken. Behalve in één opzicht, zou je kunnen zeggen: de FKK. Er zijn overeenkomsten, met haar viering van het vrije lichaam en de verbondenheid met de natuur. Al ontbraken de drugs.

Niks met politiek te maken
Het begon in de jaren vijftig bij de avantgarde, op kunstenaarskolonie Ahrenshoop aan de Oostzeekust. Na een clash met de autoriteiten werd FKK in de hele DDR toegestaan. Eind jaren zestig groeide het naaktzwemmen uit tot een heuse volkscultuur, er zijn oude videobeelden van naaktkoren die op het Oostzeestrand staan te zingen. Het was een van de weinige vrijheden die de DDR-burgers genoten, verklaren historici de populariteit. Ook in West-Duitsland verspreidde de FKK zich, maar zo groot als in de DDR werd die cultuur er nooit.

“Het was een levensinstelling”, zegt Birgit. Met vrije seks had het niet veel te doen, al was er ook op dat vlak weinig preutsheid, herinnert ze zich. “Elkaar naakt zien, was gewoon niet zo raar.” Ook gebeurde het geregeld dat ouders en kinderen bloot door het huis liepen. Als kind en tiener bracht ze elke vakantie naakt door op FKK-stranden aan de Oostzee. “Ik kende niet anders, zo groeide ik op.”

Frank niet. 
“Mijn moeder hield er niet van, maar ze tolereerde het. De grenzen waren ook vloeiend. Op een FKK-strandje zag je soms mensen met zwembroeken en op een ‘textiel-strand’ trokken mensen soms zomaar hun kleren uit.” Frank begon pas met FKK, toen hij Birgit leerde kennen, in 1979. Hij raakte er al snel aan verslingerd. “Je voelde je gewoon vrijer”.

Al ervoeren Birgit en Frank de FKK niet als een manier om te ontsnappen aan de verstikkende dictatuur. “Met politiek had het niets te maken”, zegt Frank. “Wij vonden het leven in de DDR niet zo erg”, zegt Birgit.
https://images0.persgroep.net/rcs/GM_0fqJIDDwoX3GdTEzpTXkgMdc/diocontent/109358150/_fitwidth/581/?appId=e9b4e2a1869038ffcaf318a6d1463b0b

Andere zorgen
Na de Wende stroomden vakantievierende Wessi’s naar de Oostzeekust. Die vonden al dat naakt maar niks. Het leidde soms tot verhitte ruzies. De FKK-strandjes werden steeds verder ingeperkt, zeggen Birgit en Frank. “Er kwamen overal borden om de gebieden af te bakenen. De grenzen werden strikter”, zegt Birgit. Ze maakten zich er toen nog niet druk om. “We hadden andere zorgen aan ons hoofd. We raakten door de Wende ons werk kwijt.”

Naaktzwemmen is in Duitsland nog steeds geliefd, zeker in vergelijking met andere landen. En nog altijd gebeurt dat vooral in de voormalige DDR-deelstaten. Enquêtes tonen dat de tolerantie voor naaktzwemmen in Mecklenburg-Vorpommern, aan de Oostzee, het grootst van heel Duitsland is, gevolgd door Brandenburg. In Beieren is die het laagst.

Toch rukt het textiel op, zegt Andreas Scharfe (52). 
“Ik merk het overal: de mensen zijn preutser geworden.” Scharfe zit aan het strandje, waar twintig mensen baden: mannen en vrouwen van boven de vijftig, maar ook enkele dertigers. Twee kinderen. “Je moet je als FKK’er steeds vaker verdedigen”, verzucht Scharfe. Hij wijst naar de overkant: “Daar, op dat schiereiland, had je vroeger ook FKK. Nu kom ik daar jongeren uit de omgeving tegen, in textiel, die me uitjouwen: ‘Geen geld voor een zwembroek?’”

Zelfs op dit FKK-strandje ziet hij het textiel oprukken. “Er worden sinds kort soms uitzonderingen gemaakt. Een hellend vlak, daar doe ik niet aan mee.” De blote bejaarde vrouw met bril achter hem blijkbaar ook niet. Vermanend spreekt ze een groepje Litouwse tieners toe. Ze doen giechelend hun zwembroeken en bikini’s uit. Ze kwamen hier nietsvermoedend heen, omdat ze het meertje op internet zagen.

Scharfe, die zijn ‘g’ op zijn Berlijns als ‘j’ uitspreekt, woont het hele jaar op de camping, die hij twintig jaar geleden ontdekte toen hij in vrachtwagenfabriek in de buurt kwam te werken. FKK brengt hem, zegt hij, dichter bij de natuur. “Ik merk dat ik rustiger word, me meer bewust van de verbondenheid met alles. Naar de stad wil ik niet terug. Weet je, kleding verandert mensen. Naakt ga je ongedwongener met elkaar om. Je voelt je meer gelijken.”

Helemaal ongedwongen voelt het voor de verslaggever nog niet, naakt interviewen. Maar het moet gezegd: dat gaat soepeler dan verwacht.

Anders dan bij 'het textiel'
De zon daalt. Bij de snackbar - tevens receptie - zet Frank Gerod zich aan een bockworst in de vorm van een egel. “Dat is hier de specialiteit”, lacht Birgit, die witbier met kersensiroop drinkt. Patat en vlees is het enige wat je hier kunt eten. De Gerods zijn nu in textiel, dat is verplicht op het terras. “Met je blote kont op de bankjes”, zegt de rijk getatoeëerde campingbaas Hans-Joachim Droge (63), die met zijn vrouw achter de toonbank staat, “dat is natuurlijk niet hygiënisch”.

Op een FKK-camping gaat het er anders aan toe dan bij ‘het textiel’, weet hij. “Het textiel wil de hele tijd feesten. Hier wil men rust. Het luidste wat je ooit zult horen, is een grasmaaier.” Omdat naaktzwemmen overal wordt ingeperkt, groeit de populariteit van de Tonsee. Bezoekers komen van heinde en verre, zegt hij. Al zijn de meeste bezoekers nog altijd opgegroeid in de DDR.

Birgit en Frank knikken. Het duurde een tijdje voordat zij hun FKK-liefde herontdekten. Na de Wende, dankzij omscholing vonden ze al snel nieuw werk, konden ze voor het eerst buiten de DDR reizen. Waarom nog naar de Oostzee als de wereld eindelijk voor je openligt? Maar bijna nergens konden ze naakt zijn. Toen ze op een cruiseschip van rederij Aida tot hun grote vreugde een FKK-bad ontdekten, beseften ze weer wat ze misten. Birgit: “De kapitein vertelde ons dat rederij Aida is ontstaan uit een Oost-Duits bedrijf.”

Sindsdien wilden ze weer FKK. In Berlijn kan dat bijna nergens meer. De Oostzeekust? “Te ver”, zegt Birgit. “En daar heb je al die West-Duitsers.” Vijf jaar geleden vonden ze de Tonsee. “Hier is het lekker stil”, smakt Frank. Het water is zo helder, zegt Birgit, je ziet de vissen zwemmen. Terug naar textiel, dat nooit. “Bekleed het water in”, rilt Birgit, “dat voelt zo onnatuurlijk.” 

• Naakt-adressen
De FKK-camping aan de Tonsee prijst zichzelf aan als de grootste natuurcamping van Brandenburg. Hij ligt 25 kilometer ten zuidoosten van Berlijn en heet verwarrend genoeg ‘Camping Bestensee’, omdat het dorpje ernaast zo heet en dat dus is vernoemd naar een ander meertje. Om het nog verwarrender te maken, zijn er twee Tonsee’tjes, die officieel niet eens ‘See’ maar ‘Teich’, zeg maar vijver, heten. Je komt er het makkelijkst met de auto, vanuit Berlijn over de A13 richting Dresden. Openbaar vervoer is bijna niet te doen.

Bron:  trouw.nl
Origineel gepost door JohnnyvanG.

Gelieve Inloggen of Maak een account aan om te deelnemen aan het gesprek.

Tijd voor maken pagina: 0.209 seconden
Gemaakt door Kunena